maciek1

Partnerzy

podkarpacie
ustrzyki
izagorz-jpg
etyrawa-jpg
zarszyn
besko
lesko
zarszyn
brzozow
wbieszczadach.net
wsanok

Zostań

Zostań fotoreporterem ekomancza.pl Byłeś świadkiem zdarzenia? Masz zdjęcia, nakręciłeś film bądź napisałeś ciekawy artykuł i chcesz go opublikować? Bądź pierwszy i napisz do nas!
Kontakt z redakcją:

E-mail: redakcja@ekomancza.pl

Tel. 502 920 384
Tel. 782 795 602
 

Kulaszne

Kulaszne należy do typowych wsi o charakterze rolniczym. Jest usytuowana niedaleko serpentyn, prowadzących z Zagórza do Komańczy. Droga lokalna Kulasznego schodzi do rzeki Osławy, a następnie biegnie do stacji PKP Szczawne - Kulaszne. Budynki wsi sięgają obszarów pomiędzy Białym Wierchem, a Działem (603 m n.p.m.), a od północy miejscowość sąsiaduje ze wzniesieniem Horodysko (597 m n.p.m.).

Kulaszne, którego nazwa wywodzi się od miejscowej potrawy - kuleszy (kleik z mąki), oznaczała też miejsca błotniste i grząskie. Z pewnością istniało w 1538 roku, mimo że pozwolenie na jego lokację starosta sanocki, Mikołaj Wolski wydał w 1546 roku. Założycielem był Stecz Rusin. Osadę lokowano na prawie wołoskim. Należała do nadosławskich dóbr królewskich, najbardziej wysuniętych na północ. W przeprowadzonej w 1565 roku lustracji wspomniano o istnieniu komory celnej i pobieraniu myta w osadzie. W 1657 roku, tak jak i inne wsie dotknął Kulaszne najazd Rakoczego. Po rozbiorach miejscowość stała się własnością rodziny Truskolawskich. W 1880 roku, już po wybudowaniu linii kolejowej Zagórz-Łupków w 1872 roku, dziedzic Kulasznego, Truskolaski założył kurort klimatyczno-żętyczny, który posiadał własne wody mineralne i składał się z mieszkań, restauracji i ogrodu, w którym można było pospacerować. W pobliskiej Osławie goście kurortu brali zimne kąpiele rzeczne. Zakład leczniczy nie cieszył się dużym powodzeniem, pomimo wysokiego poziomu usług.

Kulaszne zamieszkiwali Łemkowie, Polacy, Cyganie i Żydzi. Dwadzieścia lat od założenia mieszkały w osadzie 24 rodziny. W 1921 roku sporządzono spis, według którego we wsi znajdowało się 86 domów i mieszkało 498 osób, które składały się z: 466 grekokatolików (w tym paru Polaków i Cyganów), 3 katolików obrządku rzymskiego i 29 osób wyznania mojżeszowego. W 1947 roku, w okresie przymusowych wysiedleń, pozostawiono w spokoju rodziny mieszkańców, którzy pracowali na kolei i w leśnictwie oraz rodziny mieszane. Niektóre rodziny łemkowskie powróciły po 1956 roku, a część opuszczonych gospodarstw zajęli nowi osadnicy. Obecnie Kulaszne liczy około 220 mieszkańców.

Filialna cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Michała Archanioła powstała w 1912 roku. W latach powojennych, po 1949 roku, służyła katolikom obydwu obrządków. Spłonęła w 1974 roku. Na jej miejscu wybudowano w nowoczesnym stylu kościół filialny pod wezwaniem Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Zachowała się murowana dzwonnica z początku XX wieku na planie ośmioboku, nakryta spłaszczonym cebulastym hełmem. We wsi można zobaczyć, dwie murowane, potynkowane kapliczki z XIX wieku, a przy szosie niedawno powstałą cerkiew greckokatolicką.

Większość dawnych zabudowań w Kulasznym zostało zmodernizowanych. We wsi znajduje się sklep, parking, z którego rozciąga się widok na dolinę Osławy i najbliższe wzniesienia górskie, pole namiotowe i wyciąg narciarski.

Na tutejszym cmentarzu pochowano znanego rzeźbiarza Andrzeja Wasilewskiego, znanego bardziej jako Jędrek Połonin. Według niektórych na wzgórzu Horodysko istniało niegdyś grodzisko średniowieczne, ale brak po nim jakichkolwiek pozostałości.

Anna Twardy

www.wbieszczadach.net Bieszczadzki Portal Turystyczny

Opis na podstawie następujących książek:

-Ciupka J., Arlet J., W gminie Komańcza i okolice, Krosno 2003

-Kryciński S., Gąsiorowski A., Olszański T.A., Bieszczady. Przewodnik dla prawdziwego turysty, Pruszków 2009

-Gmina Komańcza - mapa turystyczna, (tekst) Królikowski P., Kraków 2009